Opis projektu

Mirabilium Collectio. Cyfrowa platforma zbiorów specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu to zrealizowany projekt digitalizacji i udostępnienia online najcenniejszych zbiorów specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu (BUP). Dzięki jego realizacji użytkownicy otrzymują pełny, bezpłatny dostęp do zasobów naukowych i kulturowych będących w posiadaniu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, które wcześniej były trudno dostępne.

 

Na dedykowanej platformie cyfrowej udostępniono XIX-wieczne książki regionalne, stare druki, rękopisy, ikonografię, kartografię, muzykalia, masonika i komiksy. Zbiory te, powstałe między XVI a początkiem XX wieku, cechują się wysoką unikalnością i znaczeniem dla badań naukowych oraz dziedzictwa kulturowego.

 

W ramach projektu zrealizowano:

 - Wyposażenie Pracowni Digitalizacji w skaner wielkoformatowy,
 - Uruchomienie platformy Mirabilium Collectio opartej o system dLibra,

 

Platforma została oparta na infrastrukturze Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej i wzbogacona o nowe funkcjonalności. Zasoby są dostępne w chmurze, zgodnie z otwartymi standardami (OAI-PMH, OAI-ORE), spełniają wymagania WCAG 2.1 oraz „5 Star Open Data”. Interfejs jest responsywny i dostosowany do różnych urządzeń.

 

Projekt odpowiedział na kluczowe potrzeby społeczne: zapewnienie szybkiego, bezpłatnego i otwartego dostępu do wiarygodnych informacji naukowych, niezależnie od miejsca, czasu czy ograniczeń fizycznych. Szczególnie istotne było udostępnienie zasobów osobom z niepełnosprawnościami oraz użytkownikom spoza Poznania.

 

Efekty projektu obejmują:

 - pełne uruchomienie platformy Mirabilium Collectio,
 - zabezpieczenie i archiwizację zagrożonych zniszczeniem zbiorów,
 - wzrost kompetencji zespołu digitalizacyjnego,
 - znaczący wzrost liczby użytkowników zasobów cyfrowych BUP.

 

Dzięki realizacji projektu użytkownicy uzyskali pełny, bezpłatny i zdalny dostęp do zasobów naukowych i kulturowych będących w posiadaniu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, które wcześniej były dostępne wyłącznie na miejscu lub w bardzo ograniczonym zakresie.

Na dedykowanej platformie cyfrowej Mirabilium Collectio udostępniono:

- 38 bezcennych rękopiśmiennych sztambuchów,
- 101 szesnastowiecznych starych druków z księgozbioru poznańskiego Kolegium Jezuitów,
- 25 pierwszych opisów i fotografii proweniencyjnych,
- 933 pocztówki dawnego Poznania,
- 226 najstarszych map i planów Poznania,
- 278 obiektów w Geoportalu Historycznym
- 38 niezwykle cennych muzykaliów z kolekcji Maltzanów z Milicza,
- 1022 dokumenty życia społecznego - cenne telegramy kościuszkowskie,
- unikatowe masonica – w tym:
   -221 starych druków z Wielkiej Loży Hamburga,
   - 67 bezcennych spisów członków lóż masońskich,
   - 8821 rekordów druków z Wielkiej Loży Hamburga,

- 2937 woluminów publikacji wydanych w Poznaniu i Wielkopolsce po 1801 roku,
- 12 kluczowych przedwojennych archiwaliów dotyczących początków naszej biblioteki,
- 9 przedwojennych prasowych historyjek obrazkowych,
- 28 739 rekordów komiksów znajdujących się w naszych zbiorach,
- 4759 rekordów tytułów z Polskiej Bibliografii Wiedzy o Komiksie,
- 51 pierwszych opisów zabytkowych opraw,
- 39 406 rekordów publikacji z Poznania i Wielkopolski z lat 1801–1953,
- 1611 rekordów publikacji antyjezuickich.

Grupy odbiorców projektu:

- środowisko naukowe, w tym badacze, doktoranci i studenci, wykorzystujący zdigitalizowane źródła do prowadzenia badań naukowych, prac dydaktycznych i publikacji,
- uczniowie i nauczyciele, korzystający z zasobów jako materiałów edukacyjnych i źródeł do nauczania historii, kultury i nauk humanistycznych,
- instytucje kultury i pamięci, biblioteki, archiwa oraz muzea, zainteresowane dostępem do wiarygodnych źródeł oraz możliwością ponownego wykorzystania danych,
- mieszkańcy regionu i kraju, w tym osoby zainteresowane historią Wielkopolski, dziedzictwem kulturowym i zbiorami specjalnymi,
- osoby z niepełnosprawnościami oraz użytkownicy o ograniczonej mobilności, dla których dostęp zdalny do zasobów stanowi często jedyną realną formę korzystania z kolekcji,
- użytkownicy zagraniczni, korzystający z otwartego dostępu do zasobów za pośrednictwem platform cyfrowych i systemów agregujących zasoby, takich jak Federacja Bibliotek Cyfrowych czy Europeana.

 

Projekt odpowiada na potrzeby wszystkich grup odbiorców poprzez zapewnienie łatwego, otwartego i dostępnego dostępu do zasobów naukowych i kulturowych, wspierając tym samym rozwój badań naukowych, edukacji, popularyzacji wiedzy oraz ochronę dziedzictwa kulturowego

 

Cyfryzacja zasobów bibliotecznych to klucz do ochrony dziedzictwa kulturowego i jego powszechnego udostępnienia. Umożliwia dostęp do wiedzy bez barier, wspiera naukę, edukację i integrację społeczną. To inwestycja w przyszłość, która łączy tradycję z nowoczesnością i wzmacnia rolę bibliotek w cyfrowym świecie.

 

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu otrzymał fundusze na realizację projektu pt. „Mirabilium Collectio. Cyfrowa platforma zbiorów specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu” w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 – 2027.

 

Całkowita wartość projektu: 1 435 184,00 PLN

 

Dofinansowanie UE: 1 004 628,80 PLN

 

Nr umowy o dofinansowanie: FEWP.01.03-IZ.00-0012/23